Dự án “Cải thiện sức chống chịu vùng ven biển” (BCR) chính thức khởi đông tại Việt nam

19 September 2011 | News story

Ngày 6 tháng 9 năm 2011, Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) đã phối hợp với Tổng cục Biển và Hải đảo (VASI) – Bộ Tài nguyên và môi trường (TN&MT) tổ chức hội thảo khởi động dự án “Cải thiện sức chống chịu của vùng ven biển” (BCR) - hợp phần Việt Nam tại thành phố Hồ Chí Minh. Với các hoạt động ở Thái Lan, Cam-pu-chia và Việt Nam, BCR là dự án kéo dài bốn năm do Liên minh Châu Âu EU tài trợ nhằm nâng cao năng lực của chính quyền và người dân địa phương để lập kế hoạch và thích ứng với rủi ro khí hậu tại các tỉnh duyên hải từ Băng-cốc đến thành phố Hồ Chí Minh. Tại Việt Nam, dự án BCR sẽ hoạt động tập trung ở các tỉnh Cần Giờ, Bến Tre, Sóc Trăng và Kiên Giang. Các đối tác cấp quốc gia của IUCN là VASI và tổ chức GIZ, các đối tác địa phương là Sở Tài nguyên & Môi trường Tỉnh Bến Tre, Sóc Trăng và Kiên Giang.

tu.NGUYENDUC@iucn.orgTham dự hội thảo, ngoài cán bộ của VASI và IUCN còn có đại diện các cán bộ quản lý cấp cao từ Bến Tre, Sóc Trăng và Kiên Giang, sở TN&MT của ba tỉnh, Ban quản lý Rừng phòng hộ Cần Giờ và đại diện đến từ WWF và GIZ. Hội thảo được mở đầu với bài phát biểu của Thứ trưởng Bộ TN&MT Nguyễn Văn Đức và Phó Tổng Cục Trưởng Tổng cục Biển và Hải đảo PGS.TS. Nguyễn Chu Hồi. Đại diện của IUCN, ông Jake Brunner sau đó đã có bài trình bày giới thiệu về dự án và một nghiên cứu gần đây cho thấy mực nước biển ở Vinh Thái Lan đang tăng lên từ 3-5.5mm/1 năm. Một nghiên cứu của Hội địa chất Hoa Kỳ (USGS) cũng chỉ ra rằng Biển Đông cũng phải đối mặt với mức tăng tương tự như ở Đồng bằng Sông Cửu Long. Mức tăng này không chỉ nhanh hơn gấp 2 -3 lần so với mức tăng trung bình toàn cầu là 1.8 mm/1 năm mà còn nhanh hơn cả những dự đoán của Bộ TN&MT. Các nhân tố dẫn đến tình trạng nước biển dâng tăng nhanh là mức nén ép của đất ở Đồng bằng do khai thác nước ngầm và suy giảm nguồn cung cấp phù sa bồi đắp cho Đồng bằng do việc xây dựng các đê kè sông.

Bài trình bày của ông Brunner có nhấn mạnh đến việc sử dụng những hàng rào tre để làm chậm và cuối cùng đảo ngược quá trình xói mòn bờ biển tại một dự án do WWF tài trợ ở Thái-lan. Do tre có đặc tính sống khỏe và mềm dẻo nên có thể hấp thụ năng lượng của các đợt sóng biển chứ làm dạt sóng theo bờ và bằng cách giảm tốc độ những đợt sóng dọc bờ biển, nó tạo điều kiện cho quá trình bồi đắp phù sa. Sau đó, có thể trồng những khu rừng ngập mặn để bảo vệ những bờ biển mới được bồi đắp. GIZ đã thử nghiệm một phương pháp dùng tre tương tự ở Sóc Trăng và trồng tràm ở Kiên Giang. Đây là những ví dụ về sử dụng các biện pháp tự nhiên để thích ứng với biến đổi khí hậu. BCR sẽ khuyến khích các cách tiếp cận dựa vào hệ sinh thái này bởi nó tiết kiệm chi phí hơn và ít gây các tác động phá hủy môi trường hơn là việc xây dựng những đê chắn sóng bê tông và những giải pháp xây dựng “rắn”.

Ông Brunner nhận định thích ứng với biến đổi khí hậu ở Đồng bằng Sông Cửu Long sẽ gặp rất nhiều khó khăn do dân số đông, sống phụ thuộc nhiều vào tự nhiên, cạnh tranh về nước gia tăng, và quản lý hành chính manh mún dẫn đến việc quy hoạch ở quy mô toàn đồng bằng rất phức tạp; các ưu tiên phát triển thường được thực hiện thông qua những chương trình có quy mô lớn, từ trên xuống dưới nên có thể không phù hợp với điều kiện của từng địa phương hoặc không tận dụng được những kiến thức địa phương; và thực tế là (theo nghiên cứu mới đây của Ngân hàng Thế Giới) các biện pháp thích ứng thường bị cản trở bởi những quyết định quy hoạch có thể làm tăng mức độ dễ bị tác động (ví dụ: xây dựng các đê chắn sóng cao hơn và cao hơn dẫn đến rủi ro đổ sập khi có thiên tai) và tăng mức độ nhạy cảm (ví dụ: do việc mất rừng ngập mặn, đất ngập nước và những nguồn tài nguyên phổ biến khác vốn cung cấp lương thực, chất đốt và các sản phẩm khác cho người nghèo và người không có đất).

Sau các bài phát biểu là phần thảo luận. Một vài đại biểu hỏi thêm về các hoạt động cụ thể của dự án. Ông Nguyễn Đức Tú, IUCN cho biết những hoạt động cụ thể sẽ được quyết định dựa trên kết quả phân tích thực trạng môi trường và chính sách tại bốn tỉnh được thực hiện trong tháng 9 – 10 năm 2011. Trong những tháng tiếp theo, IUCN sẽ đăng tải các dữ liệu GIS về những thay đổi trong độ che phủ của đất từ năm 2005 – 2010 tại Đồng bằng Sông Cửu Long trên trang web của WISDOM (www.wisdom.caf.dlr.de/); phối hợp với WWF để tiến hành đánh giá tính dễ bị tổn thương của các hộ gia đình ở các cộng đồng duyên hải ở Bến Tre; và hợp tác với WISDOM để tiến hành định giá kinh tế các hàng hóa và dịch vụ môi trường mà Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ đang cung cấp cho cộng đồng địa phương và người dân thành phố Hồ Chí Minh.

Dự án BCR sẽ được điều phối tại văn phòng dự án của IUCN ở thành phố Hồ Chí Minh. Để biết thêm thông tin về dự án, xin vùng lòng liên hệ: ông Nguyễn Đức Tú, Điều phối viên Chương trình nước và Đất ngập nước, email: tu.NGUYENDUC@iucn.org