Rừng ngập mặn trở lại Vĩnh Long

Từ lâu, rừng ngập mặn được ví như “bức tường xanh” che chắn cho vùng duyên hải Đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, áp lực mưu sinh và sinh kế tự phát đã khiến bức tường ấy dần mỏng đi. Để góp phần hồi sinh những “bức tường xanh” đó, IUCN phối hợp cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tỉnh Vĩnh Long khởi động dự án “Tăng cường sức chống chịu thông qua hỗ trợ sinh kế bền vững và phục hồi rừng ngập mặn vùng Duyên Hải, tỉnh Vĩnh Long”, được thực hiện trong thời gian từ 4/2026 – 12/2028. Mục tiêu của dự án hướng tới phục hồi hệ sinh thái rừng ngập mặn, góp phần nâng cao sinh kế người dân, tăng cường khả năng chống chịu của cộng đồng ven biển trước tác động của biến đổi khí hậu.

Lễ khởi động có sự tham gia của khoảng 46 đại biểu từ Chi cục Kiểm lâm và Bảo tồn Đa dạng Sinh học thuộc Sở NN&MT tỉnh Vĩnh Long, đại diện chính quyền địa phương khóm Cồn Tàu, phường Trường Long Hòa, các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp Minh Phú, các chuyên gia từ đại học Trà Vinh và khoảng 20 người dân Cồn Tàu, Cồn Trứng, những người ngày ngày nuôi tôm dưới tán rừng.

Representatives from IUCN and Sub-DAE presented signed commitment agreements to farmers © IUCN Viet Nam

Tại buổi lễ, 9 hộ dân đầu tiên ký cam kết đồng hành cùng dự án trong năm 2026. Dự kiến, năm 2027 sẽ có tổng cộng 15 hộ dân tham gia dự án. Sau lễ ký, những lời cam kết ấy đã được bén rễ tại ao tôm của ông Lý Minh Hoàng ở Cồn Tàu. Khoảng 250 cây đước được trồng trong buổi ra quân, mở đầu cho một mô hình sinh kế bền vững, nơi rừng và tôm cùng lớn lên.

Ông Hoàng chia sẻ “Ngày xưa khi bắt đầu khai hoang vùng này, mình dùng máy san để san để đẩy đất đi hết. Lúc đó mình cần diện tích mặt nước nhiều để nuôi tôm cua. Nhưng sau thời gian dài khai thác, đất bị lão hóa nên bây giờ mình cần trồng thêm cây rừng để đất mầu mỡ lại. Trước đây, tôm cua rất trúng, một con nước sổ có thể hàng trăm ký là chuyện bình thường, nhưng giờ thì không còn như xưa nữa. Đất không còn mầu mỡ như trước, cây rừng không còn nhiều như trước nữa. Bây giờ mình nên cải tạo đất, lên líp, trồng đước trên bác bờ líp đó, xen với tôm cua sẽ rất tốt cho môi trường”.

Mr. Ly Minh Hoang from Con Tau Hamlet – a local farmer participating in the project © IUCN Viet Nam

Đây chỉ là điểm khởi đầu. Từ nay đến 2028, IUCN sẽ tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương và người dân trong vùng dự án tiếp tục:

• Trồng 20.000 cây rừng ngập mặn trên 10ha đất nuôi trồng thủy sản của 15 hộ dân, và phục hồi thêm 10ha rừng phòng hộ ven biển;

• Tập huấn kỹ thuật canh tác rừng - thủy sản bền vững cho ít nhất 60 hộ gia đình;

• Xây dựng mô hình tôm - rừng tuần hoàn: tán rừng làm mát ao nuôi, lá rụng nuôi tôm cua tự nhiên, giúp giảm chi phí và mở đường đến các chứng nhận quốc tế như ASC.

Phát triển mô hình nuôi trồng thủy sản dưới tán rừng ngập mặn không chỉ là câu chuyện kinh tế, mà là giải pháp để nâng cao sức chống chịu của cả cộng đồng trước biến đổi khí hậu. Khi rừng xanh trở lại trên những vuông tôm Vĩnh Long, đó không chỉ là chuyện của cây và đất, mà là câu chuyện của những con người chọn sống thuận theo tự nhiên, để giữ đất, giữ nghề, và giữ tương lai cho chính mình. 

IUCN staff, local farmers and authorities planted mangroves at the project site © IUCN Viet Nam