Tăng cường khả năng chống chịu ven biển thông qua phục hồi rừng ngập mặn trong nuôi trồng thủy sản ở tỉnh Cà Mau

Để đối phó với những thách thức này, IUCN đang triển khai dự án "Nhân rộng Giải pháp dựa vào Thiên nhiên (NbS) thông qua phục hồi rừng ngập mặn tại tỉnh Cà Mau", bắt đầu từ tháng 10 năm 2023, với nguồn tài trợ của Công ty Hyundai Motor (HMC) và tổ chức Good Neighbors International (GNI). Dự án đặt mục tiêu thiết lập mô hình nuôi tôm rừng tích hợp, thông qua việc trồng 160.000 cây ngập mặn, hỗ trợ các thực hành nuôi trồng thân thiện với rừng, đồng thời thử nghiệm áp dụng các Khu vực có Biện pháp Bảo tồn Hiệu quả khác (OECM) nhằm công nhận kết quả bảo tồn trong nuôi trồng thủy sản. Các kết quả của dự án tập trung vào phục hồi sinh thái, sinh kế địa phương và đạt được các mục tiêu thích ứng với biến đổi khí hậu quốc gia. Những mục tiêu này đều phù hợp với sáng kiến CSR (Trách nhiệm Xã hội Doanh nghiệp) toàn cầu của HMC – hay còn gọi là "IONIQ Forest", hướng đến mục tiêu trồng 1 triệu cây xanh trên toàn thế giới nhằm ứng phó biến đổi khí hậu và thúc đẩy phát triển bền vững.

Từ ngày 29/6-15/7/2025, hơn 80.000 cây ngập mặn đã được trồng trên diện tích 18 ha tại huyện Hòa Bình; số cây còn lại sẽ được trồng vào năm 2026. Các địa điểm trồng bao gồm ao nuôi tôm dưới tán rừng và rừng phòng hộ ven biển có nguy cơ xói lở cao. Loài chính được trồng là Đưng (Rhizophora mucronata) – một loài cây ngập mặn thích nghi tốt với vùng ven biển nước lợ, có hệ thống rễ vững chắc giúp giữ phù sa và ổn định đường bờ biển.

A local farmer was planting young mangroves trees in the project site © HMC/GNI

Dự án được điều phối bởi Ban Quản lý Rừng Đặc dụng và Rừng Phòng hộ ven biển thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường (DAE) tỉnh Cà Mau. DAE tỉnh Cà Mau chịu trách nhiệm quản lý chung về hành chính và kỹ thuật để đảm bảo phù hợp với quy hoạch sử dụng đất của tỉnh. IUCN cung cấp hỗ trợ kỹ thuật và áp dụng các thực hành tốt nhất trong trồng rừng ngập mặn, đồng thời thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng. Các hộ dân không chỉ tham gia trồng cây mà còn trực tiếp chăm sóc, bảo vệ và theo dõi sự phát triển của rừng mới phục hồi.

80.000 cây ngập mặn mới được trồng dự kiến sẽ mang lại lợi ích cả về môi trường và kinh tế – xã hội. Về môi trường, rừng sẽ nâng cao khả năng chống chịu của mô hình nuôi tôm bằng cách hoạt động như bộ lọc tự nhiên giúp cải thiện chất lượng nước, đồng thời tạo môi trường sống phức hợp để hỗ trợ đa dạng sinh học thủy sinh. Diện tích rừng tăng sẽ giúp hấp thụ carbon, giảm nhẹ biến đổi khí hậu và giảm xói lở bờ biển. Về mặt xã hội, dự án sẽ cải thiện sinh kế của 23 hộ dân thông qua phục hồi rừng ngập mặn, cung cấp tôm giống và đào tạo kỹ thuật nuôi tôm rừng kết hợp. Những can thiệp này sẽ góp phần ổn định sản lượng tôm, giảm rủi ro dịch bệnh, giảm chi phí xử lý nước và cuối cùng nâng cao năng suất và thu nhập ổn định cho người dân.

IONIQ Forest là dự án thí điểm quan trọng nhằm chứng minh tính hiệu quả của việc kết hợp phục hồi rừng ngập mặn với nuôi trồng thủy sản – một phương pháp kinh tế tuần hoàn dựa vào thiên nhiên. Mô hình này tạo nền tảng để nhân rộng các giải pháp NbS ở các vùng ven biển khác thuộc Đồng bằng sông Cửu Long đang chịu áp lực tương tự từ khí hậu và con người.

Transporting seedlings to planting area © HMC/GNI