Nghiên cứu khả thi mô hình trồng rừng kết hợp nuôi thủy sản thích ứng biến đổi khí hậu tại tỉnh Vĩnh Long

Ngày 5/8/2025, tại phường Duyên Hải, tỉnh Vĩnh Long, IUCN đã tổ chức họp tham vấn với sự tham gia của 20 người dân địa phương trong khuôn khổ nghiên cứu khả thi về phục hồi rừng ngập mặn. Hoạt động nhằm chia sẻ thông tin, trao đổi giải pháp và lấy ý kiến cộng đồng về mô hình trồng rừng ngập mặn kết hợp nuôi trồng thủy sản – một hướng đi được đánh giá cao trong việc tăng cường khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu ở vùng ven biển Đồng bằng sông Cửu Long.

Tại hội thảo, chuyên gia Phạm Trọng Thịnh đã nhấn mạnh vai trò của rừng ngập mặn trong bảo vệ bờ biển, điều hòa môi trường phù hợp với các mô hình nuôi trồng đa canh như nuôi tôm, cua, cá. Người dân tham gia đã thảo luận ba nội dung chính:

1. Nhu cầu hỗ trợ để trồng thêm rừng trong ao, đầm nuôi thủy sản: người dân đề xuất hỗ trợ từ các bên như thiết bị (đèn năng lượng, lưới chắn), hỗ trợ giống thủy sản chất lượng và theo mùa vụ, hướng dẫn kỹ thuật trồng rừng, xử lý chất lượng nước và đáy ao, cải tạo ao, và tạo nguồn thức ăn tự nhiên (tảo) cho tôm. Dựa trên kết quả nghiên cứu khả thi, IUCN sẽ lựa chọn một số hạng mục để hỗ trợ bà con. 

2. Khó khăn hiện nay trong nuôi trồng thủy sản: phần lớn các hộ gặp hạn chế về kỹ thuật nuôi, rủi ro từ chất lượng giống và biến động giá cả, thiếu vốn đầu tư, ô nhiễm nguồn nước, thời tiết thất thường (nắng nóng kéo dài, mưa lớn đột ngột), dịch bệnh đốm trắng trên tôm. 

3. Thuận lợi và khó khăn khi trồng rừng trong ao nuôi: thuận lợi là tạo môi trường tự nhiên mát mẻ, góp phần cải thiện điều kiện nuôi; khó khăn bao gồm thiếu kinh phí và kỹ thuật, sản phẩm chưa có thương hiệu, thiếu bờ bao kiên cố và sình bùn nếu mật độ cây quá dày.

Field team conducting on-site discussion on mangrove replanting strategies at the Đông Hải mudflat © IUCN Viet Nam

Sau hội thảo, từ ngày 6 -8/8, IUCN phối hợp cùng chuyên gia từ Chi cục Lâm nghiệp và Môi trường đã tiến hành khảo sát thực tế tại các hộ dân thuộc ấp Hòn Trứng, ấp Cồn Tàu (phường Trường Long Hòa), ấp Long Điền (phường Duyên Hải). Đoàn cũng khảo sát các khu vực bãi bồi Đông Hải và cồn Hưng Long. Kết quả khảo sát cho thấy hầu hết các hộ dân bày tỏ mong muốn được hỗ trợ triển khai mô hình trồng rừng – nuôi thủy sản bền vững; các khu vực khảo sát đều có điều kiện tự nhiên phù hợp để phát triển rừng ngập mặn. IUCN sẽ sử dụng kết quả khảo sát để hoàn thiện nghiên cứu khả thi về khôi phục rừng ngập mặn thông qua mô hình tôm rừng tích hợp. 

Hoạt động này được thực hiện trong khuôn khổ dự án: “Áp dụng các Giải pháp dựa vào Thiên nhiên (NbS) để kiếm soát xói lở kênh rạch và bảo vệ bờ biển tại đồng bằng sông Cửu Long”, do Ông Nguyễn Vũ Băng và Bà Nguyễn Thị Thanh Hiền tài trợ, được thực hiện bởi IUCN nhằm thúc đẩy NbS để ứng phó biến đổi khí hậu, nâng cao sinh kế bền vững cho cộng đồng ven biển tỉnh Vĩnh Long nói riêng, góp phần bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long nói chung.