Những trái tim “xanh” vì mầu xanh

Đồng bằng sông Cửu Long và biển Việt Nam đang đối mặt với áp lực lớn chưa từng có. 

Xói lở bờ biển, rừng ngập mặn bị suy thoái, nguồn lợi thủy sản cạn kiệt, và rùa biển bị mắc vào lưới đánh cá đã trở thành những hình ảnh quá quen thuộc với cộng đồng ven biển và các chuyên gia. Trong bối cảnh đó, hai nhà hảo tâm đã xuất hiện: ông Nguyễn Vũ Băng và vợ là bà Nguyễn Thị Thanh Hiền.

Câu chuyện bắt đầu bằng một cuộc gặp gỡ giữa hai vợ chồng và đội ngũ nhân viên IUCN tại văn phòng TP. Hồ Chí Minh. Dù là những doanh nhân thành đạt, họ đến với một câu hỏi giản dị: “Thiên nhiên hiện đang cần gì, và chúng tôi có thể giúp gì?” Tâm niệm của anh chị là tạo ra của cải vật chất để đóng góp cho cộng đồng và xã hội – bắt nguồn từ cách tiếp cận coi con người là trung tâm, được đan xen hài hòa với các triết lý Phật giáo, đây cũng là định hướng trong cả cuộc sống lẫn kinh doanh của họ.

Top of Form

Bottom of Form

Từ mối quan tâm chân thành đến cam kết tài trợ bền vững

Sau buổi làm việc, các chuyên gia IUCN đã chia sẻ về những vấn đề môi trường cấp bách tại Việt Nam, anh Băng và chị Hiền đã quyết định hỗ trợ tài chính cho hai dự án trong vòng ba năm (2025–2027): phục hồi hệ sinh thái khu vực ven biển, ven sông Đồng bằng sông Cửu Long, và bảo tồn rùa biển dựa vào cộng đồng.

“Đừng để 'phát triển xong rồi mới bảo vệ' trở thành một hối tiếc. Thời gian không chờ đợi, chúng ta phải hành động ngay! Hơn ai hết, chính chúng ta – những người Việt Nam – phải gánh vác trách nhiệm tiên phong trong công cuộc này” là chia sẻ của chị Hiền tại buổi ký kết hợp tác.

Bamboo trees help to reduce canal erosion in Lang Sen NR, Tay Ninh Province © IUCN Viet Nam

Rừng tre mọc lại, rừng ngập mặn hồi sinh

Chương trình đầu tiên tập trung vào áp dụng các Giải pháp dựa vào Thiên nhiên tại tỉnh Long An và Trà Vinh (cũ) của Đồng bằng sông Cửu Long để giải quyết tình trạng xói lở, nước biển dâng và xâm nhập mặn. Hàng chục hecta rừng tre bản địa sẽ được trồng dọc ven sông, không chỉ giúp giữ đất, bảo vệ bờ mà còn mở ra sinh kế mới cho cộng đồng như nghề sản xuất tre truyền thống, phát triển du lịch sinh thái.

Các khu rừng ngập mặn bị suy thoái cũng sẽ được phục hồi bởi người dân địa phương – những người sống phụ thuộc vào rừng giờ đây sẽ được hỗ trợ để thực hành nuôi trồng thủy sản bền vững và trở thành người chăm sóc và bảo vệ rừng. Những hoạt động này không những góp phần phục hồi sinh thái mà còn cải thiện sinh kế, xây dựng lòng tin và năng lực cộng đồng địa phương.

Giữ đại dương cho rùa biển

Trong khi đó, dự án thứ hai hướng về bảo tồn rùa biển. Với nguồn hỗ trợ tài chính từ anh Băng và chị Hiền, IUCN phối hợp cùng cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, các Khu bảo tồn Biển và Vườn Quốc gia Việt Nam duy trì mạng lưới tình nguyện viên để giám sát các bãi đẻ rùa biển quan trọng. Thành lập mạng lưới tình nguyện viên là ngư dân trên biển, tập huấn và nâng cao nhận thức các hoạt động cứu hộ rùa biển, thú biển mắc lưới, và thu thập dữ liệu để đề xuất các khu bảo vệ biển di động theo mùa và khu vực.

Các hoạt động giáo dục môi trường, truyền thông cộng đồng sẽ được triển khai để bảo tồn rùa và sinh vật biển không còn là câu chuyện xa lạ mà trở thành một phần trong nhận thức và hành động của cộng đồng ven biển.

A baby turtle in Con Dao National Park, Viet Nam © IUCN Viet Nam/Tu Anh (Volunteer)

Từ một hành động cá nhân đến sức lan tỏa cộng đồng

Điều đáng nói là cam kết của anh Băng và chị Hiền không chỉ mang lại nguồn lực tài chính, mà còn đem lại hiệu ứng lan tỏa. Các kết quả của dự án sẽ được giới thiệu và chia sẻ cho nhiều địa phương khác. Các cá nhân, doanh nghiệp và nhóm cộng đồng có thể học hỏi và nhân rộng. 

“Việc một cá nhân – không đại diện cho tổ chức nào – đứng ra tài trợ cho bảo tồn loài và hệ sinh thái là điều hiếm thấy. Nhưng điều khiến chúng tôi ấn tượng hơn cả, là sự tận tâm và sự thấu hiểu của họ về tầm quan trọng của việc đầu tư vào thiên nhiên,” ông Jake Brunner, trưởng đại diện IUCN tại Việt Nam cho biết.

Tất cả bắt đầu từ một câu hỏi giản dị, một hành động đầy tình yêu với thiên nhiên của hai con người, họ tin rằng mỗi cá nhân đều có thể góp phần bảo vệ sự sống trên hành tinh này. “Tôi không thể làm thay cả thế giới. Nhưng tôi có thể giúp một khu rừng mọc lại, một bãi đẻ rùa biển được bảo vệ, và một cộng đồng tin rằng họ có thể tạo nên sự khác biệt.” anh Băng cho biết.

Có thể trên thế giới chúng ta đã nghe nhiều câu chuyện truyền cảm hứng về bảo vệ môi trường, nhưng ở Việt Nam có lẽ câu chuyện của anh Băng và chị Hiền là đốm lửa đầu tiên. Anh chị không chỉ đóng góp tài chính, mà sẽ là những người truyền lửa để chúng ta nhận ra rằng: khi một cá nhân bắt đầu hành động, rất nhiều người khác sẽ được truyền cảm hứng để cùng đứng lên vì một Việt Nam xanh – hôm nay và mãi về sau ./.